Xài "chùa" của công

Có câu chuyện vui: tại cơ quan nọ, sau nhiều cuộc họp về vấn đề tiết kiệm nơi công sở, một tờ giấy được dán ngay cửa ra vào "Ra khỏi phòng nhớ tắt điện", tuần sau, người ra vào thấy tờ giấy đã được thay vằng "Ra khỏi phòng nhớ tắt điện, quạt, máy lạnh", và 2 tuần sau là "Ra khỏi phòng nhớ tắt các thiết bị điện". Thì ra, cái gì không cấm, không nhắc nhở thì dân công sở nhà mình chẳng tội gì mà chủ động tiết kiệm, vì "có phải tiền mình đâu mà xót". 

Việc sử dụng điện thoại "chùa" nơi công sở vẫn chưa có hồi kết

Có những phòng bạn làm việc chỉ rộng khoảng 12m² nhưng có đến 6 bóng điện, 2 máy lạnh, 2 quạt. Toàn bộ các thiết bị này đều hoạt động, tuy nhiên, lại mở cửa sổ. Một nhân viên trong phòng giải thích "do không có quạt hút nên phải mở cửa cho thông gió chứ bật máy lạnh ngộp lắm". Thậm thí nhiều người vừa tranh thủ hút thuốc, vừa bật máy lạnh, vừa... mở cửa cho thoáng (!).

Cái sự lãng phí điện ấy có thể gặp ở bất cứ công sở nào, người ta gọi là hiện tượng "của ta đâu mà giữ". Bên cạnh việc dùng điện tràn lan thì buôn điện thoại nơi công sở cũng là căn bệnh kinh niên của các nhân viên văn phòng. Các ông chủ công ty, các cơ quan vô cùng đau đầu với căn bệnh "buôn điện thoại" của nhân viên. Công ty nào mà vì tính chất công việc phải để điện thoại đường dài thì cuối tháng kế toán cứ là giật mình thon thót vì bảng kê lên đấn cả triệu. Còn nếu cắt liên tỉnh thì "không ai nỡ" cấm cán bộ trao đổi điện thoại nội hạt, vì nghĩ "có bao nhiêu đâu mà". Thực ra, sự tốn kém không chỉ dừng lại ở cước điện thoại mà còn bởi thời gian mà nhân viên đó "đánh cắp" để "buôn".

Không chỉ điện, điện thoại, máy tính, mà cả những thứ nhỏ nhặt hơn, như nước, giấy vệ sinh... nhiều người cũng sử dụng tràn lan, không có ý thức tiết kiệm đúng mức. Ví dụ đó là những vật dụng của gia đình họ, thì chắc hẳn họ đã không sử dụng tùy tiện như thế. Với những văn phòng được trang bị máy in hay photo thì cũng được cán bộ xài hết công suất.

Họ cứ dùng thả phanh, in tài liệu trên mạng về nhà đọc, lấy nguyên một tờ giấy trắng để nhập, ghi một số điện thoại khi cần, rồi lấy lót cơm buổi trưa... Dùng không hết thì đem về nhà cho con, cho cháu viết bài, nháp. Vậy là mọi người không ai bảo ai cứ âm thầm rút ruột, quay đi quay lại gram giấy đã hết và hậu quả là mỗi tháng tiền giấy photo ở các cơ quan cũng là một con số không nhỏ, cho đến khi chính các vị cần thì kêu khó khăn vì ở trên chưa kịp cấp xuống. Thực tế, giấy đâu mà kịp đáp ứng cho cái kiểu xài vô tội vạ như vậy chứ (!).

Lãng phí cả tài sản vô hình

Nói đến lãng phí, chúng ta thường đề cập tới: lãng phí của cải, vật chất, nhân lực... Nhưng thực tế, có một thứ lãng phí đang hàng ngày, hàng giờ hiển hiện khắp nơi, thậm chí trở thành thói quen của không ít người lại hầu như chưa được nhận diện đúng mức. Đó là lãng phí thời gian, đặc biệt là thời gian lao động tại cơ quan hành chính các cấp.

Mặc dù giờ bắt đầu làm việc quy định là 7h30 nhưng đến nơi nhân viên lại lũ lượt kéo nhau đi ăn sáng, cà phê. Vậy là phải đến 8h30 hoặc hơn nhân viên mới chính thức ngồi vào máy và bắt đầu công việc. Vừa mở Yahoo Messenger đã thấy "buzz, buzz..." Vậy là chuyện qua, chuyện lại đến gần hết buổi sáng nhân viên mới chính thức bắt đầu giải quyết công việc. Bạn cứ thử hình dung xem nếu như tất cả nhân viên đều tìm cách "ăn bớt thời gian" thì một ngày các ông chủ phải trả công cho những giờ không làm việc của nhân viên là bao nhiêu? Và nếu cộng dồn thời gian đó thì đủ để... cho 10-20% nhân viên nghỉ việc mà tiến độ công việc vẫn chạy tốt, đỡ được một khoản lương cho công ty.

Bên cạnh đó còn tồn tại tình trạng không tận dụng hết thời gian ở cơ quan: làm việc riêng, hoặc làm việc mà đầu óc để nơi khác dẫn tới hiệu suất công việc thấp, ảnh hưởng tới tiến độ làm việc chung của cả bộ máy và làm cản trở nhiều cá nhân, đơn vị khác...

Đôi khi, "chat" là một nhu cầu không thể thiếu, bởi nhu cầu trao đổi một vài câu (cả việc công lẫn việc tư) với bạn bè, đồng nghiệp, mà nếu gọi điện thoại hoặc gặp trực tiếp còn mất thời gian hơn nhiều. Với phóng viên, biên tập tại các tòa soạn báo, Yahoo Messenger phải luôn bật sáng, bởi vì ngoài việc trao đổi một vài câu chào hỏi hàng ngày, còn "để trao đổi tin, bài cho thuận tiện, vừa nhanh, vừa tiết kiệm".

Quả thực, trao đổi tin, bài, ảnh, thậm chí cả file âm thanh qua YM rất nhanh và hiệu quả, không mất hời gian đến tận nơi để gửi bài, gửi ảnh, không cần fax hoặc gửi qua điện thoại. Song, mặt trái của nó là những câu chuyện vô bổ được trao đổi dài dài qua YM. Thậm chí, có những người, đã hết giờ làm việc nhưng vẫn ở lại cơ quan để chat với bạn bè và chơi game: "Về sớm cũng chằng có việc gì. Ở lại cơ quan có điều hòa, có đèn sáng, có máy tính, thoải mái chơi game, chat với bạn!".

Làm gì để khắc phục tình trạng này?

Thay vì phải ngồi làm việc thì nhân viên rủ nhau đi uống cà phê, "buôn" chuyện

Bây giờ mọi người đi làm đều được coi như người làm công ăn lương, ít ai còn có tư tưởng là mình đang có trách nhiệm phục vụ nhà nước và nhân dân. Vì vậy vấn đề lương đóng vai trò quan trọng. Mức lương nhà nước dành cho công nhân viên chức hiện tại vẫn còn ở mức thấp, có thể coi như không đáp ứng được nhu cầu cuộc sống, nhất là tại các vùng đô thị nơi mà mức chi tiêu cuộc sống quá cao.

Những người bằng lòng với mức thu nhập đó sẽ làm việc với trách nhiệm mà họ nghĩ là đủ với mức lương mà mình nhận được. Những người không bằng lòng sẽ sử dụng thời gian làm việc tại công sở để làm việc riêng của mình nhằm kiếm thêm thu nhập.

Để tránh lãng phí tiền bạc cũng như thời gian, nhân lực cho cơ quan, người lãnh đạo phải rà soát lại quy chế thật chặt chẽ, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm với nhiều hình thức như: Nhắc nhở, phê bình, cảnh cáo, kỷ luật... để tạo cho cán bộ, công chức ý thức làm việc. Các cơ quan đều có quy chế mẫu. Nhưng vấn đề là thực hiện ở các đơn vị và việc rà soát áp dụng quy chế có thường xuyên không?

Với nhiều công ty tư nhân và liên doanh hiện nay đã sử dụng hình thức bấm thẻ để quản lý thời gian của nhân viên, việc đi trễ về sớm cũng hạn chế. Tuy nhiên ý thức nằm ở mỗi người vì có khi vào bấm thẻ xong rồi thì "anh em" lại rủ nhau ra ăn sáng, cafe nếu gần cơ quan có quán cóc, để "tám" đủ thứ chuyện từ hàng xóm, đến giao thông Việt Nam, đường xá lổn nhổn, cho đến cả chuyện bà Bộ trưởng có thai, xung đột Iraq...

Tránh lãng phí nơi công sở - vấn đề còn để ngỏ, chờ đợi sự "tự giác" của từng cá nhân và một cơ chế thật nghiêm minh, đồng bộ, từ các cơ quan, đoàn thể. Hãy thoát khỏi tư tưởng của nền văn minh "cha chung không ai khóc". Bởi tiết kiệm cũng chính là một nét văn hóa nơi công sở!