Rớt đại học vẫn còn cơ hội học tiếp
Cập nhật: 14/08/2006 3:42:00 CH
Cơ hội nào dành cho nửa triệu thí sinh thi rớt trong kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ vừa qua thực hiện ước mơ trở thành cử nhân, kỹ sư bằng con đường khác? Làm gì để thay đổi “bức tranh màu xám” của các trường đào tạo nghề hiện nay?
Phóng viên Tuổi Trẻ đã có cuộc gặp gỡ với hiệu trưởng Trường Công nhân kỹ thuật TP.HCM Nguyễn Trần Nghĩa.
* Thưa ông, ông nhận xét như thế nào về tình trạng mỗi năm có khoảng nửa triệu thí sinh thi rớt ĐH, CĐ nhưng các trường nghề vẫn không tuyển đủ chỉ tiêu?
- Ông NGUYỄN TRẦN NGHĨA: Năm nào cũng vậy, các trường nghề phải chờ trường ĐH, CĐ tuyển sinh hết rồi mới “hứng” số thí sinh thi rớt của họ. Tình trạng này có nhiều nguyên nhân.
Thực tế khảo sát trên 1.115 phụ huynh học sinh ở TP.HCM về lý do trường dạy nghề không thu hút được HS do Viện Nghiên cứu giáo dục Trường ĐH Sư phạm TP.HCM thực hiện năm 2005 cho thấy: 44,84% nêu lý do “không có cơ hội học lên cao”, 29,24% “không muốn làm công nhân, làm thợ”, tức là vẫn còn đánh giá thấp vai trò người công nhân. Việc học nghề vẫn chưa vượt qua tâm lý xã hội về khoa cử, bằng cấp, danh vị xã hội...
TS Nguyễn Trần Nghĩa
* Nhưng hiện nay trường đào tạo nghề cũng là “con đường thứ hai” giúp HS đạt được tấm bằng kỹ sư?
- Đó là chương trình liên thông. Sau khi học 1-2 năm ở trường nghề, HS có thể vừa đi làm vừa học nâng cao theo hệ liên thông. Hằng năm Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM đều có tuyển sinh viên vào học khối K dành cho HS tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp hoặc có bằng công nhân bậc 3/7 (các ngành: chế tạo máy, ôtô, điện, điện tử, may). SV sẽ học thêm ba năm rưỡi để lấy bằng ĐH.
Ngoài ra, các trường ĐH Tôn Đức Thắng, ĐH Công nghiệp và một số trường ĐH dân lập, tư thục có đào tạo nghề cũng mở hệ liên thông bậc ĐH cùng ngành. Vì thế nếu thi rớt ĐH, CĐ, ngay từ bây giờ TS vẫn có thể đăng ký học ở các trường công nhân kỹ thuật (chỉ xét tuyển, không phải thi) và trung cấp chuyên nghiệp (xét hoặc thi tuyển tùy theo từng trường). Mỗi năm các trường này tuyển sinh từ tháng tám đến tháng chín và đợt 2 từ tháng một đến tháng hai.
Những năm gần đây, năm nào ngành cơ khí (tiện, hàn, nguội) cũng “hút” lao động và được trả lương cao (lấy ví dụ gần đây nhất là một xí nghiệp chế biến gỗ ở Củ Chi “đặt hàng” công nhân cơ khí với mức lương khởi điểm 2,5 triệu đồng/tháng). Thế nhưng nhà trường không thể đáp ứng “đơn đặt hàng” của doanh nghiệp vì HS ngại dầu mỡ, sợ vất vả nên không chọn ngành này.
Giờ thực hành tại Trường CĐ kỹ thuật Cao Thắng (TP.HCM) - Ảnh: Như Hùng
Nghề tiện còn tuyển được HS chứ nghề hàn, nguội thì không thể mở lớp do không có HS. Ngành may cũng tương tự như vậy. Công ty cổ phần May Sài Gòn 2 “đặt hàng” với sự tài trợ học phí, tiền ăn trưa, tiền xe cho học viên, ai học giỏi còn được học bổng. Họ cũng tuyên bố số công nhân này sẽ là lực lượng nòng cốt của công ty, nhưng năm trước chúng tôi tuyển được 150 HS, năm nay “rơi rụng” mất 70, chỉ còn 80 HS.
* Có ý kiến cho rằng nói đến trường nghề tức là nói đến một “bức tranh màu xám” với trang thiết bị dạy học cũ kỹ, thiếu thốn, ít có giáo viên giỏi. Đây có phải là một trong những nguyên nhân khiến phụ huynh ngại cho con em mình học trường nghề?
- Đúng là một số trường khó thu hút giáo viên, nguồn lực đầu tư (kể cả ngân sách nhà nước và huy động từ xã hội) chưa đáp ứng được nhu cầu dạy, học nghề. Đầu tư ngân sách cho trường nghề còn dàn trải, chưa kịp thời và rất “khiêm tốn”, huy động từ xã hội hết sức khó khăn... Nói chung, đào tạo nghề vẫn chưa có một hành lang pháp lý để giúp nó phát triển.
(2 Mai Thị Lựu, Q.1), Trường TH Giao thông công chính (252 Lý Chính Thắng, Q.3; 8 Nguyễn Ảnh Thủ, Q.12), Trường TH kỹ thuật và nghiệp vụ Thủ Đức (53 Võ Văn Ngân, Q.Thủ Đức), Trường TH nghiệp vụ du lịch và khách sạn TP.HCM (23/8 Hoàng Việt, Q.Tân Bình), Trường TH kỹ thuật và nghiệp vụ Nam Sài Gòn (3-5 Huỳnh Thị Phụng, Q.8).
* Cụ thể là gì, thưa ông?
- Chúng tôi đang mong chờ Luật dạy nghề ra đời. Trong đó, một chương trình khung thống nhất cùng với sự liên thông giữa các cấp trình độ như: từ trung cấp chuyên nghiệp qua CĐ nghề, từ trung cấp nghề lên CĐ, ĐH và từ CĐ nghề lên ĐH; mở rộng liên thông ở nhiều ngành nghề, nhiều trường ĐH...
Đó sẽ là yếu tố tiên quyết trong việc thu hút HS vào trường nghề. Rồi một qui định về mối quan hệ giữa trường nghề và doanh nghiệp sử dụng lao động tốt nghiệp từ trường nghề trong việc hỗ trợ trang thiết bị dạy học, thực tập, thực hành và giải quyết việc làm.
Ở Đức, HS nghề chỉ học cơ bản ở xưởng thực hành trường, còn học nâng cao ở các công ty, xí nghiệp. Hoặc mỗi lần có thiết bị mới ra đời, họ đưa xuống các trường nghề cho HS sử dụng trước.
VN ta thì máy nào không xài được mới “thảy” xuống trường, khi tốt nghiệp đi làm các doanh nghiệp phải đào tạo lại. Ngay cả việc hỗ trợ trang thiết bị, tìm nơi cho HS thực tập, tìm việc làm cho HS cũng do các trường tự thân vận động, phải sử dụng những mối quan hệ riêng tư chứ không có qui định nào ràng buộc với doanh nghiệp cả.
Ngoài ra, tôi cũng mong Luật dạy nghề sẽ cho phép đào tạo trung cấp nghề đối với HS tốt nghiệp THCS được học cùng lúc với chương trình bổ túc văn hóa THPT (như hệ trung học nghề trước đây). Sau ba năm tốt nghiệp sẽ được tiếp tục học các cấp cao hơn. Như vậy, việc phân luồng HS sau THCS sẽ tốt hơn chứ không “èo uột” như hiện nay.
Theo Tuổi Trẻ
Đã xem:
1133