Xuất khẩu thuyền viên cao cấp:Lương cao, nhưng không dễ
Cập nhật: 03/10/2007 11:22:00 CH
Tìm nguồn lao động thuyền viên cao cấp với các chức danh như: đại phó, máy 1... luôn là vấn đề "đau đầu" đối với các công ty xuất khẩu thuyền viên. Nguyên nhân chủ yếu là do thời gian để trở thành sĩ quan cao cấp là quá dài đối với thuyền viên.
Hiếm hàng!
Có thời điểm Saigon Ship cần tuyển hàng trăm lao động với các chức danh cao cấp làm việc trên tàu của Nhật và Đan Mạch với mức lương 1.200 -1.300 USD/tháng.
Ngoài ra còn có thêm khoản thu nhập ngoài giờ do chủ tàu thuê trả, trung bình từ 150 -300 USD/tháng, từ các công việc phụ như làm trên boong, cắm phích, sửa chữa, bảo dưỡng máy ngoài giờ... Hấp dẫn là vậy, nhưng chỉ đáp ứng được khoảng 1/3 nhu cầu. Chức danh này chỉ dành cho những người đã tốt nghiệp Đại học hoặc Cao đẳng chuyên ngành hàng hải, thông thạo tiếng Anh.
Có một thực tế xuất hiện từ vài năm nay là hiện tượng dịch chuyển của thuyền viên giữa các đơn vị quản lý; hướng đi tìm việc tại các doanh nghiệp mới thành lập ngày càng gia tăng. Khi nền kinh tế trong nước phát triển, mức sống được nâng cao đáng kể, đi biển không còn là nghề có sức lôi cuốn mạnh mẽ như trước đây. Vì thế, một lực lượng không nhỏ thuyền viên có kinh nghiệm, có chức danh ở mức sỹ quan quản lý đã rời bỏ nghề để tìm những công việc phù hợp ở trên bờ.
Bên cạnh đó, nhu cầu thuyền viên trong nước tăng cao do nhiều doanh nghiệp hàng hải quốc doanh và tư nhân mới ra đời đã khiến cho tình hình xuất khẩu thuyền viên thời gian qua bị chững lại. Nếu như năm 2004, chỉ riêng Tổng công ty Hàng hải Việt Nam có số thuyền viên đi xuất khẩu là 1.089 người, doanh thu từ dịch vụ này là 8.127.759 USD, thì đến nay chỉ còn khoảng 60% và vẫn tiếp tục giảm sút, chủ yếu do thiếu nhân lực cung ứng.
Được biết, hiện nay Việt Nam có trên 3.000 thuyền viên làm việc trên các tàu biển quốc tế, trong đó riêng Nhật Bản là khoảng 2.000 người.
Cần nâng cao số lượng, cải thiện chất lượng
Nhìn chung, thuyền viên Việt Nam bên cạnh những điểm mạnh như có khả năng tiếp thu nhanh kiến thức chuyên môn và ngoại ngữ, dễ hòa đồng trong thuyền bộ đa quốc tịch... nhưng hạn chế cơ bản nhất của thuyền viên Việt Nam là ngoại ngữ, tác phong công nghiệp và sức khỏe. Chính điều này đã khiến thuyền viên Việt Nam (và nhiều nước Châu Á khác) đang phải nhận mức lương thấp hơn qui định của quốc tế.
Để giải quyết vấn đề này, cần thường xuyên huấn luyện tay nghề, nâng cao nghiệp vụ, bổ túc Anh ngữ chuyên môn và rèn luyện tác phong công nghiệp. Bên cạnh đó là hướng dẫn thuyền viên thái độ ứng xử, những phong tục tập quán của các nước, đặc biệt là khả năng hòa nhập trên một con tàu đa quốc tịch.
Hiện cả nước chỉ có hai cơ sở đào tạo thuyền viên trình độ đại học là Trường Đại học Hàng hải Việt Nam và Trường Đại học Giao thông Vận tải (phía Nam). Tính thêm một số trường cao đẳng và trung cấp khác thì mỗi năm cung cấp được không quá 1.500 thuyền viên. Số lượng này chỉ đủ đáp ứng nhu cầu trong nước, số dành cho xuất khẩu không nhiều.
Công tác xuất khẩu thuyền viên đang đặt ra yêu cầu cấp bách là phải tăng cường đào tạo sỹ quan và nâng cao chất lượng thuyền viên. Điều này đòi hỏi các trường hàng hải cần tiếp tục cải tiến chương trình đào tạo và huấn luyện, nâng cao thời lượng thực hành trên tàu huấn luyện, tạo điều kiện bước đầu cho sinh viên làm quen trang thiết bị và nắm được quy trình vận hành và bảo quản. Mục tiêu chiến lược lâu dài là đào tạo, nâng chất lượng để thuyền viên Việt Nam được công nhận và cấp chứng chỉ đạt các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế.
Hiện ở Việt Nam có một số đơn vị mạnh về xuất khẩu thuyền viên cao cấp, như Vitranschart, Inlaco Saigon, và nhất là Trường Đại học Hàng hải - nơi đã từng xuất khẩu thuyền trưởng và đội ngũ quản lý được chủ sử dụng nước ngoài đánh giá cao. Có tiềm năng, nhưng vấn đề trước mắt và lâu dài là phải tháo gỡ được những vướng mắc về cơ chế, cung cách làm việc, bảo đảm quyền lợi của người lao động. Xuất khẩu thuyền viên cao cấp là một hướng có thể giúp người lao động có thu nhập cao, đồng thời mang lại nguồn ngoại tệ không nhỏ cho đất nước.
Theo Báo Lao động
Đã xem:
2598