Có
rất nhiều phương pháp để “buộc” người khác làm những gì bạn muốn như ra
lệnh, dọa nạt, đề nghị...., miễn sao là vẫn tỏ ra “dễ thương” và không
đến mức phải van lạy. Biết cách thuyết phục người khác thực hiện mệnh
lệnh và yêu cầu của bạn là cả một nghệ thuật.
Các
nhà tâm lý và xã hội học đã mất nhiều năm nghiên cứu các phương pháp
gây ảnh hưởng từ một người đối với quan điểm và hành động của người
khác. Có ý kiến cho rằng sự quan tâm đúng mức đối với vấn đề này có từ
thời Thế chiến thứ hai. Khi đó, các phe thù địch dùng các phương pháp
này để tuyên truyền làm phân hóa quân đối phương và tiến hành chiến
tranh tâm lý. Các nhân tố gây ảnh hưởng truyền thống đã được các chuyên
gia Anh và Nga thẩm định vẫn có thể áp dụng vào các điều kiện hiện đại
ngày nay, với mục đích hòa bình. Ví dụ, để thuyết phục đồng nghiệp tạm
gác công việc để giúp đỡ mình. Dưới đây là một số nguyên tắc cơ bản để
“sai khiến” người khác dễ dàng.
1.Ân huệ hay tôi giúp anh, anh giúp tôi
Các
nghiên cứu tâm lý đã chỉ ra rằng người ta luôn sẵn sàng giúp đỡ người
nào đã làm gì đó giúp mình. Theo Octavius Black, giám đốc điều hành
công ty The Mind Gym, cần phải luôn “đầu tư” ân huệ vào những người
khác để khi cần có thể sử dụng lòng hàm ơn từ phía họ. Tuy nhiên, ông
cũng lưu ý không nên quá lạm dụng phương pháp này vì mọi sự “gợi nhớ”
thái quá đến “món nợ” có thể sẽ gây phản tác dụng.
2. Có điểm tương đồng
Steve
Martin, Giám đốc công ty tư vấn và đào tạo Influence at Work cho rằng
“đồng nghiệp sẽ dễ dàng tiếp nhận bạn nếu họ biết rằng giữa bạn và họ
có điểm gì đó tương đồng. Sẽ dễ dàng đạt được thỏa thuận hơn với người
mà bạn từng có một mối quan hệ cá nhân tốt từ trước”. Nếu có thể, bạn
nên tìm hiểu lý lịch và con đường sự nghiệp của đồng nghiệp từ trước.
Hoặc cũng có thể tham khảo 4 nguyên tắc sau của chuyên gia Gleb Zheglov:
Thứ nhất, hãy luôn giữ nụ cười khi giao tiếp với người khác. Đây là nguyên tắc hàng đầu khiến người khác có cảm tình với bạn.
Thứ hai, hãy chăm chú lắng nghe người đối thoại và cố gắng để anh ta được kể về bản thân
Thứ ba, cố gắng càng nhanh càng tốt tìm được một đề tài gần gũi với người đối thoại và làm anh ta quan tâm
Thứ tư,
ngay từ phút gặp mặt đầu tiên hãy thể hiện niềm quan tâm chân thành với
người đối thoại. Điều này có nghĩa là cố gắng “thâm nhập” vào anh ta để
hiểu mọi góc cạnh. Một khi người đối thoại đã hưng phấn, bạn sẽ được
nghe tất cả.
Chính
vì ý thức được tầm quan trọng của nguyên tắc này mà nhiều công ty đã
đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng “đội hình”, tìm kiếm các lợi ích
chung, tổ chức các hoạt động tập thể để các nhân viên cùng tham gia.
3. Sức mạnh của uy tín
Steve
Martin nhận định: “Sẽ dễ dàng thuyết phục người khác thực hiện yêu cầu
của bạn hơn rất nhiều nếu anh ta coi bạn là một chuyên gia trong lĩnh
vực của mình. Nếu bạn không có cơ hội thể hiện trực tiếp thì nên nhờ
một ai đó có cùng chuyên môn giới thiệu bạn với đối tác. Tuy nhiên, cần
lưu ý uy tín cá nhân cần được thường xuyên giữ gìn để tránh trường hợp
“mua danh ba vạn, bán danh ba đồng”.
Cũng
cần nhấn mạnh thêm rằng, uy tín cá nhân có sức ảnh hưởng rất lớn tới
những người xung quanh. Lớn đến mức một nghiên cứu đã kiểm chứng rằng
nếu một lãnh đạo có uy tín sang đường vượt đèn đỏ thì nhân viên của họ
cũng sẵn sàng đi theo.
4. Cảm tình
Tâm
lý chung của con người là luôn sẵn sàn nói “đồng ý” với người mình
thích. Đây là điều không cần phải tranh cãi. Tuy nhiên, công việc ở
công sở đòi hỏi phải có một mức kỷ luật nhất định. Vì thế nhà lãnh đạo
phải đồng thời vừa quan tâm đến việc tạo dựng không khí tích cực và
tăng cường mối thiện cảm nhưng không được nhầm lẫn công việc chung với
các mối quan hệ hữu nghị.
5. Và cuối cùng
Có
người từng nói thất bại còn quan trọng hơn cả thành công. Steve Martin
đưa ra lời khuyên rằng nhà lãnh đạo cần luôn nêu rõ yêu cầu, đồng thời
nhấn mạnh tính phức tạp và những thiệt hại có thể xảy ra với công ty.
Điều này rất quan trọng vì tâm lý chung của con người là thường suy
nghĩ nhiều và nghiêm túc về những cái có thể mất hơn là những cái đạt
được.
Các
nhà lãnh đạo của các nền văn hóa khác nhau có thể tiếp cận bài học này
ở những góc độ khác nhau. Tuy nhiên, có một điều chung nhất là để “sai
khiến” được người khác, bạn phải là người thật thà. Nếu tính không
trung thực của bạn bị phát giác thì bất cứ yêu cầu hay lời ngụy biện
nào sau đó của bạn đều gây nên mối nghi ngờ.
Một lời khuyên cuối cùng là không nên đưa ra các yêu cầu hoặc đòi hỏi quá mức.